Słownik pojęć
Poniżej przedstawiamy słownik pojęć związanych z szeroko pojętą dziedziną automatyki przemysłowej. Mamy nadzieję, iż ułatwi on poruszanie się po stronie i umożliwi szybsze wyszukiwanie niezbędnych informacji.
| A | B | C | E | F | G | H | J | K | L | M | O | P | Q | R | S | T | W |
| 5S - Selekcja, Systematyka, Sprzątanie, Schludność, Samodyscyplina - najczęściej 5S opisuje utrzymanie porządku na stanowisku pracy. Wymaga od operatora systematyczności i przestrzegania ustalonych zasad. Często podejście do pracy wg 5S jest łączone z narzędziami Lean Manufacturing, np. TPM lub Just-in-time, SMED. 5S i ich codzienne praktykowanie jest podstawą do wdrażania innych narzędzi. 5S zakłada eliminowanie wszystkiego, co jest niepotrzebne na stanowisku pracy do jej poprawnego wykonania. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/5S |
| 5 why - proste narzędzie służące wykrywaniu i rozwiązywaniu problemów w procesie produkcyjnym, jest wykorzystywane jako element filozofii Kaizen. Polega na dochodzeniu do sedna problemu poprzez zadawanie szeregu pytań „dlaczego?". Dzięki temu problem jest łatwiejszy do wyeliminowania. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Metoda_5_why |
| 6 sigma - metoda zarządzania jakością, której celem jest zmniejszenie średniej liczby defektów 3.4 defektu na milion. W szerszym pojęciu to także dążenie do redukcji kosztów wytwarzania (mniej usterek to mniejszy koszt związany z ich wykrywaniem i usuwaniem). Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Sze%C5%9B%C4%87_sigma |
| APS - Advanced Planning System - system informatyczny do zaawansowanego planowania, harmonogramowania, symulowania i optymalizacji produkcji. Pomaga w podejmowaniu decyzji dotyczących procesu produkcyjnego. Umożliwia zmniejszenie kosztów i optymalizację czasu produkcji. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Advanced_Planning_System |
| BMS - Building Management Systems - koncepcja umożliwiająca powstawanie inteligentnych budynków poprzez integrację, kontrolę i sterowanie wieloma aspektami ich pracy. Proficy może być wykorzystane m.in. do obsługi systemów alarmowych, przeciwpożarowych, sterowania wentylacją i klimatyzacją. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Inteligentny_budynek |
| BPM - Business Process Management - rozwiązania IT umożliwiające zarządzanie procesami biznesowymi w przedsiębiorstwie. Przykładowym narzędziem realizującym funkcje tego systemu jest Proficy Workflow - mapuje procesy na schematy blokowe, zarządza także obiegiem informacji w procesie. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Business_Process_Management |
| Business Intelligence - koncepcja przetwarzania danych w przejrzyste informacje. Dane pochodzące z szeregu systemów informatycznych przedsiębiorstwa są przekształcane w raporty i zestawienia (wyliczenia KPI). Kadra zarządzająca analizuje uzyskane dane i podejmuje decyzje na nich oparte. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Business_Intelligence |
| CIM - Computer Integrated Manufacturing - technologie wykorzystujące komputery do pracy i wytwarzania w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Stosowane są w projektowaniu (CAD) w planowaniu (CAE), planowaniu (CAP), wytwarzaniu (CAM), kontroli jakości (CAQ), a nawet we wspomaganiu logistyki. Wiodącą korzyścią ze stosowania komputerowo wspomaganych narzędzi jest możliwość szybkiego reagowania i dopasowywanie produkcji na potrzeby rynku. |
| CMMS - Computerised Maintenance Management System - narzędzia informatyczne wspierające Działy Utrzymania Ruchu. Zawierają harmonogramy remontów i przeglądów maszyn. Proficy umożliwia zasilanie systemów CMMS danymi pochodzącymi bezpośrednio z linii produkcyjnej, co przekłada się na obniżenie kosztów gospodarki remontowej w przedsiębiorstwie. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/CMMS |
| EAM - Enterprise Asset Management - Zarządzanie majątkiem przedsiębiorstwa w taki sposób, aby utrzymywać dostępność linii produkcyjnych poprzez odpowiednie podejście do utrzymania ruchu. Dotyczy również polityki zarządzania poziomami zapasów lub zużyciem energii w procesie. Pozwala przynosić realne zyski przedsiębiorstwu. Link: http://en.wikipedia.org/wiki/Enterprise_Asset_Management |
| EMI - Enterprise Manufacturing Intelligence - Przemysłowe bazy danych z (np. Proficy Historian) zasilają danymi systemy klasy MIS/MES/MOM, które prezentują te dane w formie łatwej do analizy i generowania zestawień (systemy raportowe, Proficy Portal). Możliwe jest prezentowanie danych z różnych źródeł we wspólnych systemach analityczno-raportowych, a również - wymiana danych z systemami ERP. Głównym celem jest przekształcanie danych w wiedzę. Link: http://en.wikipedia.org/wiki/Enterprise_manufacturing_intelligence |
| ERP - Enterprise Resource Planning - systemy IT do wspomagania zarządzania przedsiębiorstwem. Najczęściej posiadają budowę modułową (np. magazyn, planowanie produkcji, sprzedaż, księgowość i finanse, HR, dostawy itp.) Coraz częściej integrowane są z danymi pochodzącymi wprost z produkcji, czyli z rozwiązaniami klasy MES/MOM (Proficy Plant Applications) lub narzędziami do wydajnego harmonogramowania i optymalizacji produkcji (Proficy Scheduler) Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Planowanie_zasob%C3%B3w_przedsi%C4%99biorstwa |
| FIFO - First In, First Out - pierwsze przyszło, pierwsze wyszło - elementy podczas produkcji umiejscawiane są na końcu bufora, a do dalszej obróbki pobierany jest element na początku bufora. |
| GMP - Good Manufacturing Practice - standardy umożliwiające prowadzenie produkcji z zachowaniem najwyższej jakości. To zestaw wytycznych, które powinny być kontrolowane podczas produkcji. Każda firma może wypracować swoje standardy, przy uwzględnieniu podstawowych wytycznych leżących u podstaw GMP. Link: http://en.wikipedia.org/wiki/Good_manufacturing_practice |
| HMI - Human Machine Interface - Interfejs „człowiek - maszyna", czyli interfejs użytkownika prezentujący w sposób graficzny wizualizację procesu przemysłowego. Zwykle instalowany jest na komputerze PC, który komunikuje się ze specjalizowanymi systemami na produkcji (PLC, DCS) |
| HVAC - Heating, Ventilation, Air Conditioning - branża inżynierii sanitarnej. Często elementami z zakresu HVAC (ogrzewaniem, wentylacją, klimatyzacją) steruje system BMS, który integruje i łączy elementy inteligentnego budynku. Do wizualizacji i sterowania wykorzystywane mogą być systemy SCADA. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/HVAC |
| JIT - Just In Time - strategia optymalizacji i zarządzania poziomem zapasów w procesie. Prowadzi do obniżania kosztów, szybszego zwrotu z inwestycji. Kolejne półfabrykaty są zamawiane na magazyn tylko wtedy, gdy zostanie osiągnięty założony minimalny poziom magazynu. Ogranicza się w ten sposób powierzchnie magazynowe i koszt magazynowania. |
| KAIZEN - filozofia podejścia do procesu produkcyjnego, który opiera się na bezustannym jego polepszaniu poprzez ciągłe zaangażowanie pracowników. Stosowanie tej filozofii pozwala na skracanie czasu realizacji zadań w procesie, poprawę jakości, redukcję kosztów, ustalenie kryteriów, wg których oceniani są pracownicy. W Kaizen stosowana jest m.in. metoda „5 why" Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kaizen |
| KPI - Key Performance Indicators - kluczowe wskaźniki wydajności (lub efektywności) procesu produkcyjnego. Rozwiązania Proficy do zarządzania produkcją umożliwiają definiowanie i wyznaczanie dowolnych KPI, z najpopularniejszym z nich, czyli OEE włącznie. Pozwalają na porównywanie wydajności maszyn, linii produkcyjnych, ludzi itp. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/KPI |
| LEAN Manufacturing - system zarządzania produkcją. Skupia się na osiąganiu jak najmniejszej ilości strat (w całym procesie produkcyjnym - od magazynu z zapasami na minimalnym poziomie, poprzez dostarczanie materiałów do produkcji na czas, zapewnienie minimalnych czasów przezbrajania i ograniczanie przestojów itp.) Proficy pomaga w realizacji koncepcji LEAN. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Lean_Manufacturing |
| LIFO - Last In, First Out - ostatnie przyszło, pierwsze wyszło - elementy dołączane do kolejki jako ostatnie są pobierane do dalszej obróbki jako pierwsze. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/LIFO |
| MIS - Manufacturing Information Systems - system biznesowy zbierający dane z różnych komórek organizacyjnych w zakładzie. Kadra zarządzająca otrzymuje dane w formie raportów i zestawień (np. raporty finansowe) Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/MIS |
| MES - Manufacturing Execution System - System Realizacji Produkcji, który pozwala na wypełnienie luki pomiędzy oprogramowaniem SCADA a oprogramowaniem biznesowym ERP. W czasie rzeczywistym pobiera i przetwarza dane ze stanowisk produkcyjnych. Pozwala na monitorowanie wydajności (przestoje, OEE), jakości (SPC), zarządzanie zleceniami produkcyjnym wraz ze śledzeniem ich wykonania oraz genealogią produkcji. Kluczowym elementem systemu jest raportowanie, dające możliwość pełnej analizy współczynników KPI. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Manufacturing_Execution_System |
| MOM - Manufacturing Operations Management - szersze pojęcie niż MES, system zarządzania operacjami na produkcji, w jego skład mogą wchodzić również elementy systemów SCADA. Stosowane są w celu optymalizacji wydajności i jakości produkcji. Uwzględnia archiwizację i prezentację z analizą danych w formie raportów dopasowanych pod potrzeby użytkowników. Link: http://en.wikipedia.org/wiki/Manufacturing_operations_management |
| MRP - Material Requirements Planning - działania podejmowane na podstawie analizy zaplanowanej sprzedaży, zamówień, wg których harmonogramuje się produkcję w odniesieniu do potrzeb związanych z stanem magazynu (materiały, półfabrykaty itp.) Dzięki wyliczeniu potrzebnej ilości materiału do przeprowadzenia produkcji możliwe jest ograniczanie kosztu produkcji, redukcja zasobów oraz szybsze reagowanie na potrzeby rynku. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Planowanie_zapotrzebowania_materia%C5%82owego |
| MTBF - Mean Time Between Failures - średni czas bezawaryjnej pracy. W produkcji oznacza średni czas bezawaryjnej pracy pomiędzy przestojami (downtime). Dzięki wyznaczeniu tego współczynnika dla danej maszyny można ją porównywać z innymi pod kątem bezawaryjnej pracy. Współczynnik jest wyliczany automatycznie przez rozwiązania klasy MES z rodziny Proficy. |
| MTTR - Mean Time To Repair - średni czas potrzebny do naprawy maszyny produkcyjnej od momentu wystąpienia awarii (przestoju - downtime). Współczynnik jest automatycznie wyliczany przez rozwiązania klasy MES z rodziny Proficy do monitorowania wydajności produkcji. |
| OEE - Overall Equipment Effectiveness - Całkowita Efektywność Wyposażenia. Współczynnik OEE oraz jego analiza pozwala określić jaka jest bieżąca wydajność maszyn i urządzeń oraz pokazać gdzie powstają straty obniżające wydajność. Umożliwia porównywanie m.in. wydajności linii, maszyn, zmian produkcyjnych. Opiera się na kalkulacji trzech parametrów: OEE = Dostępność * Wydajność * Jakość. Moduły wydajności rozwiązań klasy MES wyznaczają OEE oraz jego modyfikacje na podstawie danych pochodzących bezpośrednio z linii produkcyjnej. |
| OPC - OLE (Object Linking and Embedding) for Process Control - otwarty standard komunikacyjny w automatyce przemysłowej. Wykorzystuje tzw. serwery OPC, które udostępniają dane ze świata automatyki przemysłowej (z dowolnego PLC, DCS) do aplikacji przemysłowych (SCADA, Historian, MES). Przykładem może być serwer IGS, który za pomocą technologii OPC udostępnia dane z ponad 100 rodzajów urządzeń. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/OLE_for_process_control |
| PLC - Programmable Logic Controller - urządzania, które po zaprogramowaniu kontrolują i sterują pracą urządzeń, maszyn, procesów. W wyniku otrzymania sygnału na wejściu (analogowym lub dyskretnym) obliczane są wartości wyjść zgodnie z zaprogramowanymi zasadami przetwarzania danych. Sterowniki PLC działają w czasie rzeczywistym. Za pomocą protokołów (drajwerów) komunikacyjnych udostępniają dane (podgląd i sterowanie) do systemów typu HMI/SCADA iFIX. Popularnymi protokołami transferu danych jest OPC, Modbus, Profibus itp. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Sterownik_PLC |
| PLM - Product Lifecycle Management - zarządzanie cyklem życia produktu, poczynając od koncepcji jego powstania, modelowanie i projektowanie, wytwarzanie, obsługę serwisową i wycofanie z rynku. PLM integruje ludzi, dane, procesy i systemy biznesowe |
| Process Capability Index - Wskaźnik zdolności procesu - Cp, Cpk, Cpm, Cpkm. Zdolność procesu definiuje stopień spełnienia przez proces oczekiwanych parametrów jakościowych. Można określić potencjalne i rzeczywiste współczynniki zdolności. Współczynniki te pomagają określić, czy nasza produkcja jest zgodna z założonymi limitami technologicznymi (specyfikacjami). Cpk o wartości 1.33 lub więcej jest uznawane za wartość, do której należy dążyć. Cpk jest wskaźnikiem długoterminowym. |
| Process Performance Index - Wskaźnik wydajności procesu, miara zdolności procesu - Pp, Ppk. Pp to stosunek pola tolerancji (górna wartość specyfikacji minus dolna wartość specyfikacji) do szerokości procesu (6sigma). Z punktu widzenia manadżera, wykorzystanie miary zdolności procesu pozwala określić, czy rozruch nowej produkcji przebiega zgodnie z oczekiwaniami, czy "zdolność procesu" wzrasta. Ppk jest wskaźnikiem krótkoterminowym. |
| Przemysłowa baza danych - baza danych zbudowana od początku do końca pod potrzeby przemysłu. Cechuje się wyjątkową wydajnością, bezpieczeństwem i otwartością na potrzeby współczesnej produkcji, cechami niedostępnymi w bazach opartych o standardowe mechanizmy Microsoft SQL. Często stanowi serce rozwiązań do zarządzania produkcją, zapewniając dostęp do wiarygodnych danych w formie dowolnych raportów. Przykładowo - Proficy Historia stanowi nieodzowny element inteligentnych rozwiązań budowanych w oparciu o oprogramowanie GE Intelligent Platforms. |
| QCD - Quality, Cost, Delivery - Jakość, Koszt, Dostawa (łańcusz dostaw) - jeden z podstawowych wskaźników zadowolenia klienta z wytworzonego produktu. Z punktu widzenia przedsiębiorstwa produkt musi być wykonany z należytą jakością, przy optymalizacji kosztów. Jako składowe QCD można monitorować np. ilość problemów z jakością, terminowość dostaw, sprzedaż na zatrudnionego pracownika itp. |
| ROI - Return On Investment - zwrot z inwestycji. W przypadku rozwiązań do zarządzania produkcją ROI pozwala określić jaki jest przewidywany czas, po którym poniesione inwestycje na wdrożenie oprogramowania przemysłowego się zwrócą i zaczną przynosić zysk. Kalkulacje ROI mogą stanowić element towarzyszący instalacjom pilotażowym oprogramowania do zarządzania produkcją. |
| SCADA - Supervisory Control and Data Acquisition - system umożliwiający nadzór i sterowanie procesem technologicznym. Dane pochodzące z systemów automatyki są prezentowane w czasie rzeczywistym na ekranach synoptycznych, możliwe jest ich alarmowanie oraz archiwizacja (np. w zintegrowanym Proficy Historian). Oprogramowanie SCADA iFIX wyposażone jest dodatkowo w możliwość programowania w języku VBA oraz dodatek WebSpace pozwalający na publikację ekranów synoptycznych w przeglądarce www. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/SCADA |
| SMED - Single Minute Exchange of Die - Wymiana narzędzia w czasie jednominutowym (w praktyce mniej niż 10 minut). To także metoda diagnozy i optymalizacji procesów produkcyjnych. Każda minuta uzyskana na ograniczeniu czasu potrzebnego na przezbrojenie (w tym także na przygotowanie przezbrojenia, demontaż narzędzia, ustawianie parametrów, produkcja próbna) jest jednoznacznie z obniżaniem kosztu produkcji. Często jest składową innych koncepcji wspólnie wprowadzanych w zakładzie do optymalizacji produkcji. |
| SOA - Service-Oriented Architecture - Architektura zorientowana na usługi - opiera się na koncepcji, że najpierw powstają tzw. usługi oprogramowania, które realizują odpowiednie potrzeby użytkownika, a następnie z tych usług budowane jest rozwiązanie w pełni te potrzeby zaspokajające. Przykładem SOA dopasowanym pod potrzeby przemysłu jest Proficy SOA implementowane sukcesywnie w oprogramowaniu GE Intelligent Platforms. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Architektura_zorientowana_na_us%C5%82ugi |
| SPC - Statistical Process Control - Statystyczna Kontrola Procesu - w procesach produkcyjnych stosowane są tzw. karty kontrolne Shewhart'a - wykresy z naniesionymi limitami kontrolnymi, dzięki którym można monitorować stabilność procesu w czasie i alarmować w przypadku problemów z jakością produkcji (także za pomocą tzw. reguł SPC). Wykresy te prezentują również parametry typu: średnia, zakres, zakres ruchomy, odchylenie standardowe. Moduł jakości rozwiązań klasy MES realizuje zakres tematyki SPC w kompleksowy sposób. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Statystyczna_Kontrola_Procesu |
| Sustainable Manufacturing - zrównoważone rozwiązania dla przemysłu. Koncepcja połączenia ze sobą trzech aspektów: czynnika ekonomicznego, czynnika ludzkiego oraz czynnika środowiskowego. Rozwiązania Proficy pozwalają na wdrażanie oprogramowania przemysłowego zgodnie z tymi wytycznymi. |
| TPM - Total Productivity Maintenance - narzędzie (filozofia podejścia), które pozwala zapewnić maksymalną dostępność i efektywność najważniejszych urządzeń. Planuje rozwój systemu utrzymania ruchu, aktywizuje działania pracowników w celu obsługi i konserwacji maszyn w celu przedłużenia ich żywotności. Dąży do osiągania produkcji, którą charakteryzuje: zero braków, awarii, wypadków. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Total_Productive_Maintenance |
| TQM - Total Quality Management - Kompleksowe zarządzanie jakością. Metodologia, która dąży do osiągania produkcji wyrobów o najwyższej jakości. Skupia się na wszystkich etapach produkcji, jako potencjalnie wpływających na ewentualne utraty jakości. Stosuje się: karty procesu (rozpisane kolejne etapy procesu), histogramy (zgodność produkcji z parametrami zadanymi), wykresy operacyjne liniowe (wariacje procesu w czasie i zgodność ze specyfikacją), karty kontrolne. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Jako%C5%9B%C4%87_-_TQM |
| WCM - World Class Manufacturing - zestaw pojęć, zasad i strategii oraz technik zarządzania i pracy w firmie produkcyjnej. Dzięki prowadzeniu procesu przy uwzględnieniu wytycznych WCM możliwe jest osiąganie przewagi konkurencyjnej, którą można generować dzięki ciągłej poprawie jakości, unikaniu kosztów, optymalizacji czasów dostawy, elastyczności produkcji oraz jakości obsługi klienta. |
| WIP - Work In Progress - Produkcja w toku, termin określa ilość półfabrykatów, które zostały wprowadzone na produkcję, stanowią koszt dla firmy (zużyte surowce, czas pracy), jednakże nie są jeszcze gotowym produktem. Oprogramowanie przemysłowe pozwala na pełną identyfikację i optymalizację WIP, dzięki czemu ogranicza się koszt produkcji oraz ilość "zamrożonego kapitału". Wykorzystuje się do tego celu również kody kreskowe lub RFID (system kontroli przepływu towarów). |
| Workflow - algorytm działania opisujący przepływ informacji i zadań od jednego uczestnika procesu do drugiego wg odpowiednich procedur wypracowanych w przedsiębiorstwie. Workflow w przemyśle oznacza zapewnienie poprawnej i powtarzalnej procedury interakcji działów produkcyjnych, ludzi oraz maszyn. Wykorzystuje SOA, otwarte protokoły komunikacyjne, współpracuje z systemami SCADA, Historian, MES i innymi organizując kompleksowo przepływ informacji. Link: http://pl.wikipedia.org/wiki/Workflow |
tel.: 32 782 71 90
fax: 32 782 71 99